Nguyên lý của siêu âm Doppler màu

Khái niệm chung về siêu âm Doppler

Siêu âm Doppler là một tiến bộ kỹ thuật lớn trong siêu âm tim mạch, nó được áp dụng lần đầu tiên vào năm 1976 bởi Holen và cộng sự, kể từ đó đến nay siêu âm Doppler đã phát triển không ngừng và trở thành một ph­ương tiện không thể thiếu trong thăm dò chức năng tim mạch. Nguyên lý của ph­ương pháp siêu âm này dựa vào hiệu ứng mang tên Doppler do nhà bác học người Áo Christian Johann Doppler( 1803-1853) phát hiện năm 1842.

Có mấy loại siêu âm Doppler

Siêu âm Doppler được phân thành 4 loại khác nhau dựa trên nguyên lý khác nhau bao gồm:

  • Siêu âm Doppler màu
  • Siêu âm Doppler năng lượng
  • Siêu âm Doppler xung
  • Siêu âm Doppler liên tục

Nguyên lý của siêu âm Doppler màu

  • Người ta áp dụng nguyên lý siêu âm Doppler xung nhiều cửa (multigate pulse Doppler) để thu tín hiệu Doppler trên một vùng trong một mặt cắt.
  • Tín hiệu từ các cửa ghi Dopplerr này được mã hoá dưới dạng màu và thể hiện chồng lên hình ảnh siêu âm hai chiều tạo thành hình Doppler màu còn được gọi là bản đồ màu của dòng chảy( Color Flow Mapping- CFM)
Siêu âm Doppler màu, nguyên lý và ứng dụng
Sơ đồ nguyên lý hoạt động của siêu âm Doppler màu trong y học

:

Việc mã hoá tốc độ dòng chảy trên siêu âm Doppler màu được thực hiện theo các nguyên tắc:

  • Các dòng chảy về phía đầu dò được thể hiện bằng màu đỏ, dòng chảy đi xa đầu dò được thể hiện bằng màu xanh. Có thể đảo ngược chiều qui ước này trên máy (dòng chảy về đầu dò chuyển thành màu xanh).
  • Dòng chảy có tốc độ càng lớn được thể hiện bằng màu càng sáng: ví dụ khi tốc độ dòng chảy càng tăng thì màu xanh thẵm chuyển thành màu xanh tươi, màu đỏ chuyển thành màu xanh lá cây và màu vàng thậm chí thành màu sáng (trắng).
  • Nếu tốc độ dòng chảy lớn sẽ có hiện tượng “aliasing” màu: chỗ tăng tốc biến thành màu đối lập nhưng phai nhạt; ví dụ như màu đỏ biến thành màu xanh nhạt.
  • Nếu có dòng rối (dòng chảy lộn xộn theo nhiều hướng với tốc độ khác nhau) thì có hình khảm màu: các ô đỏ, xanh, vàng nằm xen lẫn nhau không theo trật tự nào cả.

Ưu điểm của Siêu âm Doppler màu:

  • Tuy nhiên nó cũng có những nhược điểm: do có số ảnh/giây thấp, độ phân giải không gian kém, tốc độ thể hiện trên siêu âm Doppler màu không phải là tốc độ thực, nó chỉ có tính chất biểu thị chiều dòng chảy và thể hiện một cách tương đối tốc độ dòng chảy.

Cho nên siêu âm Doppler màu cần phải giải quyết một số khó khăn đó là:

  • Tín hiệu yếu nên cần có đầu dò có tần số Doppler thấp hơn tần số của siêu âm cắt lớp và chỉ một số máy có chức năng tự động thay đổi tần số Doppler này.
  • Vì chỉ có một đầu dò vừa cho các hình ảnh siêu âm cắt lớp (có hình ảnh rõ nét nhất khi giữa chùm sóng phát và vật là 900) và vừa cho hình ảnh Doppler màu (nó có hình ảnh rõ nét nhất khi góc giữa sóng âm và vật là 00), muốn giải quyết mâu thuẫn này một số máy có đầu dò dẹt có mặt ngoài vát để tạo góc tốt cho siêu âm Doppler, một số máy khác có thể thay đổi góc bằng phương pháp điện tử.
  • Phân tích trong thời gian thực rất nhiều các chỉ số, hình ảnh siêu âm Doppler màu được tạo nên do nhiều đường phát tín hiệu (L) và trên mỗi đường này lại cần có nhiều xung ( I) để có tín hiệu tốt, để đi hết chiều dài của đường phát cần có thời gian (T) và nó ngược lại với PRF (PRF cao thì T giảm và ngược lại), với PRF là 5kHz thì T khoảng 200 micro giây. Số lượng ảnh thu được cho phép phân tích trong thời gian thực và nó phụ thuộc vào Tx I xL. Nếu L là 20 đường và I là 10 xung trên 1 đường và 200 microgiây cho mỗi đường phát thì mỗi hình ảnh sẽ mất 40 miligiây và ta có 25 ảnh /giây. Ngược lại nếu PRF thấp hơn, số xung và số đường phát nhiều hơn thì số ảnh sẽ ít hơn. Chính vì vậy mà trên siêu âm màu muốn có nhiều hình/giây thì cần phải giảm kích thước ảnh (giảm chiều sâu để tăng PRF, giảm chiều rộng để giảm số lượng đường phát)
  • Do đó để có thể thực sự phân tích đầy đủ về hình thái và tính chất huyết động của mạch máu cần phải dựa trên sự kết hợp phân tích hình ảnh hai chiều, hình Doppler màu và phổ doppler. Máy siêu âm Doppler màu có cả 3 kiểu siêu âm này ( hệ thống Triplex) tạo điều kiện thuận lợi cho thăm dò mạch máu.

Lựa chọn máy siêu âm Doppler màu

Để lựa sử dụng được kỹ thuật siêu âm Doppler màu bạn nên lựa chọn các dòng máy siêu âm Doppler màu hay các dòng máy siêu âm màu 3D, 4D phần lớn hiện nay đều có chức siêu âm Doppler. Hiện Thành An Med là đơn vị phân phối độc quyền dòng sản phẩm máy siêu âm Advanced-Mỹ với 2 dòng máy siêu âm Doppler màu với nhiều ưu điểm vượt trội và giá thành hợp lý đã được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam bao gồm:

Mọi chi tiết vui lòng liên hệ:

Mr. Hiệp (0982.810.490 / 0936.622.632)

Email: [email protected]

Ý kiến bạn đọc (0)

© 2017 thanhanmed.com. Thiết kế Website bởi VietMoz.